|
.
|
.
| |
Proxy Server ? |
|
Internet uygulamalarının artması ve
her konuda hızla yaygınlaşması
sonucunda, özellikle çok sayıda
kullanıcının bir iletişim ağı içinde
yeraldığı şirketlerde, tek bir
internet bağlantısı üzerinden çok
sayıda kullanıcı internete erişme
ihtiyacını duymaktadırlar.
Kişisel bilgisayarlarda kullanılan
Web Tarayıcılar internet
erişimlerinde erişilen web
sayfalarını disk üzerine kayıt
ederler. Bu şekilde, aynı web
sayfalarına ikinci kere
erişildiğinde sayfanın tamamı veya
bir kısmı daha önce kayıt edilmiş
disk üzerindeki bilgiler okunarak
ekrana getirilir. Eğer bu sayfalarda
bir öncekine göre değişiklikler
olmuş ise, onlar internet üzerinden
okunur ve ekrana getirilirken, aynı
zamanda disk üzerine de kayıt
edilerek, bir önceki kayıtlar
güncellenir.
Birden fazla bilgisayar
kullanıcısının yoğun olarak
internete eriştiği şirket, okul v.b.
yerlerde her bir bilgisayardaki web
tarayıcısı o kullanıcının daha önce
eriştiği sayfaları belki diskinden
okuyarak performans anlamında bir
avantaj getirecek olsa da, çok
sayıda kullanıcının olduğu böyle
ortamlarda aynı sayfalara erişen
kullanıcıların bilgisayarlarında
tutulan kayıtlı web sayfalarının
kullanıcıların birbirine faydası
olamayacaktır. Aynı sitelerde
dolaşan, aynı sayfalara erişen
değişik insanların olduğu bu gibi
ortamlarda birinin eriştiği sayfa
daha sonra bir başka kişi tarafından
ulaşılmaya erişildiği bir
bilgisayarın diskinden okunabilseydi
ciddi performans artışı olacaktı.
Çünkü, bugün şirket, okul v.b. gibi
yerlerde bina içinde kullanılan
yerel iletişim ağlarında hat
performansı minimum (eski
donanımlara sahip bilgisayarlarda)
10 MegaBit/saniye, ortalama ve
çoğunlukla 100 MegaBit/saniye
civarında iken ADSL, DSL, FrameRelay
veya Kiralık Hat (Leased-Line) v.b.
gibi isimlerle anılan internet
bağlantılarında hızlar oldukça
düşüktür ve 512 KiloBit/saniye, 1
MegaBit/saniye ve 2 MegaBit/saniye
gibi seviyelerdedir. Doğal olarak,
internet iletişim hızının yerel ağ
hızlarına göre oldukça düşük olduğu
ortamlarda kullanılan web
sayfalarının bir sonraki kullanımlar
için disk ortamına kayıt edileceği
ve bunun birçok bilgisayar
kullanıcısı tarafından ortaklaşa
paylaşılacağı ortamlara ihtiyaç
vardır.
Proxy Server adını verdiğimiz
bilgisayarlarda erişilen web
sayfaları disk üzerine kayıt edilir.
Bir başkası veya aynı kullanıcı bir
kere daha aynı web sayfasına erişmek
istediğinde bu kontrol edilir ve bu
sefer internet üzerinden değil, disk
üzerinden bu bilgi okunarak
kullanıcıya iletilir. Bu şekilde,
örneğin 2 MegaBit/saniye hızında
internet bağlantısı olan bir
şirkette, proxy server üzerine daha
önce kaydedilmiş web sayfaları 100
MegaBit/saniye hızındaki bir hat
üzerinden talep eden kullanıcıya
iletilir. Elbette, çok sayıda
kullanıcının aynı internet
bağlantısını paylaştığı ortamlarda
bu gibi bir "proxy server"
uygulaması web sayfalarına erişimde
çok ciddi bir performans artışı
sağladığı gibi, internet
bağlantısının daha verimli olarak
kullanılmasını da sağlar. Yani, aynı
sayfalara erişen birden fazla
kullanıcı için internet hattı daha
yoğun kullanılacak iken, proxy
server uygulaması ile sadece tek bir
kullanıcı için kullanılarak
bağlantının daha optimum
kullanılması sağlanır.
Proxy server uygulamalarında
kullanıcılar web tarayıcılarında
proxy server ile ilgili tanımları
yaparak, internet üzerindeki
dolaşmalarında site web sayfaları
ile ilgili taleplerini hep proxy
server'a gönderirler. Proxy server
bu kullanıcıların web sayfaları ile
ilgili isteklerini alarak, internet
üzerinden okur, diskine kaydeder ve
kullanıya yollar. İkinci kere yine
aynı sayfa proxy server'dan
istendiğinde ilkönce proxy server
diskine bakaraj bu sayfanın burda
kayıtlı olduğunu görür ve internete
çıkmadan bu sayfaları diskinden
okuyarak kullanıcıya iletir. Bu
şekilde proxy server'ın diskinden (cache)
okunan bilgilerin gönderildiği
bilgisayar kullanıcıları çok ciddi
bir performans artışı ile
karşılaşırlar.
Yani, proxy server kullanılan
ortamlarda kullanıcılar web
sayfaları ile ilgili tüm taleplerini
proxy server'a iletmektedirler ve
internete ulaşmamaktadırlar. Proxy
server bu kullanıcılar adına ilgili
web sayfalarına erişmekte ve bu
bilgiyi alıp, kayıt edip, talep eden
kullanıcıya göndermektedir.
Proxy server kullanımı özellikle çok
sayıda kullanıcın bulunduğu
ortamlarda ciddi performans avantajı
sağlamaktadır. Ve elbette bu şekilde
internet bağlantısı da çok daha
verimli kullanılmaktadır.
Bugün internet üzerinde de hizmet
veren Anonim Proxy server'lar
yeralmaktadır. Ancak, kendi adıma,
bu proxy server'ların daha hızlı
bağlantı sağlamak için
kullanılmasının hiç mantıklı
olmadığını söyleyebilirim. Çünkü
proxy server ile aranızdaki bağlantı
hızının sizin internet bağlantısı
hızınızdır. Yani, proxy server'a
yine internet hattınızı kullanarak
bağlanıyorsunuz. Internet üzerindeki
bir web sitesine direkt erişmek ile
proxy server üzerinden erişmek
arasında herhangi bir fark
olmayacaktır, çünkü her ikisininde
hat hızı aynıdır. Halbuki, daha
önceki örneğimizde anlattığımız
gibi, internet bağlantısı 2 Mbps
olan bir ortamda kullanıcıların
şirket içindeki proxy server'a
bağlantı (LAN) hızları 100Mbps
şeklindedir. Yani, burda internete
direkt eriştiğinizde hızınız 2Mbps
iken proxy server üzerinde daha önce
kayıtlı bir internet sitesine
erişirken hızınız 100 Mbps
olacaktır. Yani, 50 kat daha hızlı.
Ve bundan bir sürü insan
faydalanacak.
Bu nedenle, evlerden internete
erişen bilgisayarlarda proxy server
kullanımı performans arttırmak
anlamında mantıklı değildir. Tam
tersine proxy server ile aranızdaki
bağlantının yoğunluğu veya uzaklığı
nedeniyle, tam tersine çok daha kötü
bir performans ile karşılaşmanız,
büyük bir oranda mümkün olacaktır.
Ancak, proxy server'ları kullanan
bilgisayarlar sürekli internete
eriştikleri sitelerde proxy
server'ları aracı kullandıkları
için, bu internet sitelerinden bilgi
isteyen bilgisayarlar hep proxy
server'lar olmaktadır. Bu yapısından
ötürü, bazı alanlarda proxy
server'lar güvenlik veya kimliklerin
saklanması nedeniyle de
kullanılmaktadır. Çünkü, proxy
server'ı kullanarak herhangi bir
internet sitesine erişen
kullanıcının bu erişimleri hep (bazı
istisnaları vardır) proxy server
tarafından yapılmış gibi
görülecektir. Çünkü, proxy server
erişilen site ile kullanıcı arasına
girmekte ve kullanıcı isteğini proxy
server'dan almakta, proxy server'da
internet sitesinden istemektedir.
Ancak, yaygın olarak birçok insan
proxy server kullandığında
kimliklerinin saklı kalacağını
düşünmektedirler. Aslında durum hiç
de sanıldığı gibi değildir.
Proxy server'lar değişik sınıflara
ayrılmaktadırlar. Bunlar;
- Transparent (saydam) proxy
server'lar,
- Anonymous (anonim) proxy
server'lar,
- High Anonymity veya Elite proxy
server'lar.
Bu üç farklı tipteki proxy server
arasındaki fark, kimlik bildirimi
ile ilgilidir İnternet üzerindeki
bir siteye bir talep iletildiğinde
ve bir iletişim kurulmaya
çalışıldığında iletişim kurulan yer
ile iletişimi kuran arasında kimlik
bilgilerinin iletildiği bir başlık
gönderilir. Bir nevi bilgi etiketi
ve başlık gibi yorumlayabileceğimiz
bu kayıtlarda bilgiyi talep eden ile
ilgili çeşitli bilgiler karşı tarafa
iletilir. Bunlar içinde, internet
adresi (IP adresi), kullanılan web
tarayıcı v.b. gibi bilgiler yeralır.
Transparent (saydam) proxy
server'lar kullanıcı ile internet
sitesi arasında olmakla ile birlikte
kullanıcın talebini kendi talebi
gibi değil, kullanıcının talebi gibi
ilgili siteye iletir. Yani, internet
kullanıcısının karşısındaki kişi bu
kullanıcının bir proxy server
kullandığını algılayamaz. Proxy
server internet kullanıcısının
kimliğini aynı şekilde karşı tarafa
iletir. Bu tip bir uygulama
genellikle, güvenlik nedeni ile
erişen kişinin bilgisayar ve
internet adresine bağlı
kısıtlamaların olduğu uygulamalarda
kullanılır. Çünkü, güvenliğin yüksek
olduğu bazı sitelerde bu sitelere
belli internet adresine (IP adresi)
sahip bilgisayarların erişmesine
izin verilmiştir. Arada proxy server
kullanılması durumunda da erişmeye
çalışan proxy server adresi farklı
olacağından bu tip siteler erişimi
engelleyecektir. Bunun gibi
durumlarda, özellikle internet
kullanıcısnın internet adresinin
erişilmeye çalışılan bilgisayara
veya sisteme iletilmesi gerekir. Ve
eğer illaki bir proxy server
kullanılacak ise, bununda
transparent (saydam) proxy server
olması gerekir. Yani, karşı tarafa
iletilen kimlik bilgilerinde proxy
kendini gizler, kullanıcının
bilgilerini iletir, sanki bu
bağlantıyı kendi değil, internet
kullanıcısı yapmış gibi...
Anonymous (anonim) proxy server'lar
internet ve yerel ağlarda ağırlıklı
(%90) olarak kullanılan proxy
server'lardır. Bu proxy server'larda
internet kullanıcısı proxy server
arkasında kalır ve erişilen siteye
bilgiyi alan proxy server gibi
gözükür. Yani, kimlik bilgilerinde
bağlantıyı kuranın kendisi olduğu
gözükür, ANCAK bu kimlik bilgileri
içinde kendisinin bir proxy server
olduğu belirtilir ve internet
kullanıcısnın bilgileri de yeralır.
İlk başta karşı taraf kendisi ile
bağlantı kuranı proxy server
zannetse de, biraz daha detaylı bir
inceleme ile bu proxy server
arkasındaki kişinin bilgilerini
görebilir.
Hem transparent hemde anonymous
proxy server'lar, proxy server
arkasındaki kullanıcının tüm
bilgilerini karşı tarafa
iletmektedirler. Transparent proxy
server'da özellikle proxy server
kendini gizlemektedir.
High-Anonymity veya Elite proxy
server'larda ise, durum gizlilik
anlamında bu diğer iki proxy
server'dan farklıdır. Bu tip proxy
server'larda proxy server
arkasındaki kişinin "sadece"
internet adresi kesinlikle karşı
tarafa iletilmez. Ancak. hangi web
tarayıcıyı kullandığı gibi diğer
bilgiler iletilir. Elite proxy
server'lar proxy server
kullanıcısının internet adresinin
saklanması amacı ile düşünülmüş olsa
da, daha sonraları bu tip server'lar
kötü amaçlar ile kullanılmaya
başlanıldığından bu konuda
internette herkesin kullanıma açık
elite server'lara bazı kısıtlamalar
ve kurallar getirilmiştir. Bu tip
server'ların sayısı çok az olmak ile
birlikte, birçok gelişmiş ülkede bu
tip server'ların kurulması özel
izine bağlı olup, kayıtların en az 5
sene saklanılması gibi bir kural
getirilmiştir. Yani, bu tip elite
proxy server'ları kullanan kişilerin
bilgileri 5 sene boyunca bu
server'larda saklanmakta, ve bu tip
server'ları kullanarak ahlaki
değerleri veya yasaları istismar
edenlerin internet adreslerine
ulaşılabilmektedir.
Sonuçta, belirtmek isterim ki, proxy
server'lar yerel bir iletişim ağında
(Local Area Network) internet
erişiminde çok ciddi bir performans
artışı sağlarken, internet
kullanıcısına hiçbir şekilde tam
anlamıyla bir gizlilik
sağlayamamaktadırlar. Bu nedenle,
proxy server arkasında iken,
kendinizin tamamen gizleneceğinizi,
bilgilerinize elite proxy server
dahi kullansanız erişilemeyeceğini
düşünmeyiniz.
Ayrıca, internet üzerindeki bir
proxy server ile aranizdaki iletişim
çok çok iyi değil ise, internet
üzerindeki anonim proxy server'ların
kullanılması önerilmez. Zaten,
internete bağlanan tek bir kişinin
proxy server kullanmaya ihtiyacı
yoktur, bunun aynısını zaten web
tarayıcınızın "cache" özelliği
sağlamaktadır. Ancak çok sayıda
bilgisayarın olduğu ortamlarda, ve
internetteki değil ama o bina veya
oda içindeki (yani LAN içindeki),
proxy server kullanımının çok ciddi
avantajları olacaktır.
Proxy server kullanımı ve diğer
konularda açıklamaları talep olduğu
takdirde genişletip, detaylandırarak
yapabilirim.
Sağlıcakla kalın...
|
|
|
1 |
|
|
|
|
